Η κρίση της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας δεν είναι πλέον μια αφηρημένη έννοια. Τα οικονομικά αποτελέσματα της Volkswagen αποτυπώνουν με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο κλάδος.
Στους πρώτους εννέα μήνες του 2026, ο γερμανικός όμιλος κατέγραψε ζημίες ύψους 2,7 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους είχε παρουσιάσει κέρδη 3,4 δισεκατομμυρίων.
Ένας από τους λόγους είναι η υποχώρηση της αξίας της θυγατρικής Porsche. Ωστόσο, τα προβλήματα της Volkswagen είναι πολύ ευρύτερα και συνδέονται με τις συνθήκες που επικρατούν σε ολόκληρη την αυτοκινητοβιομηχανία.
Οι αμερικανικοί δασμοί, για παράδειγμα, αναμένεται να επιβαρύνουν τον όμιλο με απώλειες 2,8 δισεκατομμυρίων ευρώ μέσα στο 2026, σύμφωνα με τον οικονομικό διευθυντή του, Arno Antlitz.
Η αβέβαιη προοπτική των ΗΠΑ
Η πρόσφατη συνάντηση του επικεφαλής της Audi, Gernot Döllner, με τον Donald Trump προκάλεσε συζητήσεις. Στόχος της γερμανικής πλευράς είναι να εξασφαλίσει ευνοϊκότερη μεταχείριση για τα αυτοκίνητα του ομίλου, καθώς και κρατικές ενισχύσεις για την κατασκευή εργοστασίου στην πολιτεία της Georgia.
Προς το παρόν, όμως, δεν έχει εξασφαλιστεί κάποια συγκεκριμένη συμφωνία.
Την ίδια στιγμή, η Audi βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη οικονομική θέση και καταφέρνει μόλις να αποφύγει τις ζημίες.
Η Κίνα: από αγορά ανάπτυξης σε πηγή προβλημάτων
Ακόμη δυσκολότερη είναι η κατάσταση στην Κίνα, όπου η Volkswagen κατέγραψε για πρώτη φορά ζημίες από τότε που ξεκίνησε τη δραστηριότητά της στη χώρα.
Κι όμως, η Κίνα μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης.
Ο όμιλος προσδοκά ότι η κινεζική τεχνογνωσία θα συμβάλει στην ταχύτερη και οικονομικότερη ανάπτυξη νέων αυτοκινήτων, με μεθόδους που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και στη Γερμανία.
Παράλληλα, εξετάζεται η αξιοποίηση κινεζικών τεχνολογιών, όπως εκείνων που αφορούν την αυτόνομη οδήγηση, ακόμη και για εξαγωγή.
Ωστόσο, η Volkswagen προχωρά και στην Κίνα σε περικοπές θέσεων εργασίας και παραγωγικής δυναμικότητας. Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν την πίεση για αντίστοιχες περικοπές και στη Γερμανία.
Το παράδοξο των ηλεκτρικών αυτοκινήτων
Μέσα σε αυτή την κρίση, ακόμη και η αύξηση των πωλήσεων ηλεκτρικών αυτοκινήτων δεν αποτελεί απαραίτητα θετική εξέλιξη για την κερδοφορία.
Ο λόγος είναι απλός: τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αποφέρουν στους κατασκευαστές μικρότερα κέρδη από τα αντίστοιχα μοντέλα με κινητήρες εσωτερικής καύσης.
Έτσι, ενώ η αύξηση των πωλήσεων ηλεκτρικών αυτοκινήτων αποτελεί σημαντικό βήμα για την ενεργειακή μετάβαση, μπορεί ταυτόχρονα να περιορίζει τα οικονομικά περιθώρια των εταιρειών και τη δυνατότητά τους να χρηματοδοτήσουν νέες επενδύσεις.
Και εδώ βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας: η ανάγκη να επενδύσει σε νέες τεχνολογίες, ενώ ταυτόχρονα μειώνονται τα κέρδη της.
Η ανάγκη για ευρωπαϊκή παραγωγή μπαταριών
Η περίπτωση της Northvolt, της σουηδικής εταιρείας παραγωγής μπαταριών που αντιμετώπισε σοβαρά οικονομικά προβλήματα παρά την κρατική στήριξη, έδειξε πόσο δύσκολη είναι η δημιουργία μιας ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής βιομηχανίας μπαταριών.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη μπορεί να εγκαταλείψει τον στόχο της.
Αντίθετα, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι η Γερμανία και η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία χρειάζονται επειγόντως τη δική τους παραγωγή κυψελών μπαταριών.
Η εξάρτηση από τρίτες χώρες, ιδιαίτερα από την Κίνα, μπορεί να αποδειχθεί ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα στο μέλλον.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια δύσκολη μετάβαση: πρέπει να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Κίνα, να επενδύσει σε νέες τεχνολογίες και να προσαρμοστεί στην ηλεκτροκίνηση, την ώρα που τα κέρδη της μειώνονται και οι δυνατότητες χρηματοδότησης περιορίζονται.
Χρήστος Ξηρομερίτης
