Όπως είναι ευρέως γνωστό, τα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού, ιδίως μέχρι και την δεκαετία του ’90 αλλά και αργότερα, ήταν γεμάτα αμίαντο από την πρύμνη μέχρι την πλώρη, με μεγαλύτερη συγκέντρωση στους χώρους του μηχανοστασίου. Ο αμίαντος, λόγω των εξαιρετικών μονωτικών και άλλων ιδιοτήτων του χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον στις σωληνώσεις, στους λέβητες, κλπ. κατά την ναυπήγηση των πλοίων. Η πλειονότητα των στρατιωτικών που υπηρέτησαν πάνω στα πλοία αυτά του ΠΝ έχουν εκτεθεί σε αμίαντο, ήτοι έχουν εισπνεύσει λίγο ή πολύ ίνες/σκόνη αμιάντου.
Μεταξύ άλλων, δόθηκαν ως αμερικανική βοήθεια στη χώρα μας και ήταν κατασκευασμένα ή περιείχαν μεγάλες ποσότητες αμιάντου τα πολεμικά πλοία: «Θεμιστοκλής» D-120, «Μιαούλης» D-211, «Ασπίς» D-06, «Βέλος» D-16 (το πλοίο είναι σήμερα μουσείο αντιδικτατορικού αγώνα), «Λόγχη» D-56, «Σφενδόνη» D-85, «Θύελλα» D-28, «Ναυαρίνο» D-63, «Κανάρης» D-212, «Κουντουριώτης» D-213, «Σαχτούρης» D-214, «Τομπάζης» D-215, «Αετός» D-01, «Ιέραξ» D-031, «Λέων» D-54, «Πάνθηρ» D- 67, «Κριεζής» D-217, «Νέαρχος» D-65, «Κίμων» D-218, «Δόξα» D-20, «Νίκη» D-63, «Νέαρχος» D-219, «Φορμίων» D-220 και «Θεμιστοκλής» D-221.
Βλάβη από τον αμίαντο
Η εισπνοή ινών αμιάντου, σύμφωνα με την εδραιωμένη πλέον παγκόσμια ιατρική βιβλιογραφία, προκαλεί μεσοθηλίωμα υπεζωκότος, καρκίνο του πνεύμονα και καρκίνο του εντέρου συχνά με μεταστάσεις σε ζωτικά όργανα (πχ καρκίνο του οισοφάγου, κλπ). Η νόσος βρίσκεται σε λανθάνουσα μορφή για αρκετά χρόνια και κατά μέσον όρο μπορεί να εκδηλωθεί από 10 έως και 40 χρόνια μετά την έκθεση στον αμίαντο.
Εκτός από την ανωτέρω βαρύτατη μορφή εκδήλωσης νόσου, οι εισπνεύσαντες ίνες αμιάντου συχνά εμφανίζουν και πιο ήπια προβλήματα (αμιαντίωση, αλλοιώσεις στους πνεύμονες, παχύνσεις, ασβεστώσεις, κλπ), στοιχεία που μπορεί να προκαλέσουν γενικού τύπου αναπνευστικά προβλήματα και να αποτελέσουν το προοίμιο εκδήλωσης μιας βαρύτερης μορφής νόσου.
Αποζημιώσεις
Οι Έλληνες στρατιωτικοί που υπηρέτησαν πάνω σε πλοία του ΠΝ και εκτέθηκαν στον αμίαντο έχουν την δυνατότητα σήμερα να προσφύγουν ενώπιον των αμερικανικών δικαστηρίων και να διεκδικήσουν αποζημίωση από τις κατασκευάστριες εταιρείες των πλοίων.
Τα αμερικανικά δικαστήρια έχουν παγίως τοποθετηθεί σχετικά με το θέμα των αποζημιώσεων που δικαιούνται όσοι υπηρέτησαν πάνω σε πολεμικά πλοία των ΗΠΑ. Για τον λόγο αυτό οι διαδικασίες αποζημίωσης έχουν κατά κάποιον τρόπο τυποποιηθεί. Πρόβλημα δημιουργεί το γεγονός ότι η πλειονότητα των κατασκευαστικών εταιρειών των πλοίων έχουν πτωχεύσει (λόγω της σωρείας των αγωγών που δέχθηκαν εις βάρος τους) και την θέση τους έχουν πάρει ταμεία-καταπιστεύματα αποπληρωμής χρεών και αποζημιώσεων, στα οποία γίνεται προσφυγή για αποζημίωση με συγκεκριμένες ειδικές διαδικασίες.
Όσοι επομένως υπηρέτησαν σε πλοία του ΠΝ που είχαν αποκτηθεί από τις ΗΠΑ και υπέστησαν βλάβες σχετιζόμενες με την έκθεσή τους στον αμίαντο, μπορούν σήμερα να διεκδικήσουν τέτοια αποζημίωση από τις ΗΠΑ.
Παραγραφές
Ιδιαίτερη σημασία πρέπει να δοθεί στον κίνδυνο παραγραφής των αξιώσεων – δικαιωμάτων όσων εκτέθηκαν στον αμίαντο και παρουσιάζουν σήμερα προβλήματα υγείας. Σύμφωνα με το δίκαιο των ΗΠΑ, κάθε σχετική αξίωση παραγράφεται τρία έτη μετά την εκδήλωση της νόσου και της γνώσης του παθόντα ότι η ασθένειά του συνδέεται με τον αμίαντο. Για τον λόγο αυτό είναι απολύτως αναγκαίο να διερευνηθεί άμεσα το ενδεχόμενο ύπαρξης δικαιώματος αποζημίωσης από όποιον πάσχει ή έστω παρουσιάζει συμπτώματα νόσου σχετιζόμενη με τον αμίαντο.
Άλλες αξιώσεις
Παράλληλα με τα ανωτέρω, όσοι αποδεδειγμένα έχουν εκτεθεί στον αμίαντο κατά την υπηρεσία τους στο ΠΝ ή στις Ένοπλες Δυνάμεις γενικότερα και σήμερα παρουσιάζουν σχετικά προβλήματα υγείας, ενδέχεται να έχουν και πρόσθετα δικαιώματα σε Ελλάδα και εξωτερικό.
Για την ενημέρωση,
Γεώργιος Χ. Μόσχος
(Δικηγόρος)
Φίλωνος 66 & ΙΙας Μεραρχίας
Πειραιάς 185 35
Τηλ: 210 4180700
Fax: 210 4180770